Tạo sức hút mới cho bảo tàng

Tại phòng trưng bày mới ở bảo tồn Tôn Đức Thắng, Khách tham quan có thể nghe người trong cuộc kể chuyện Ảnh:Thiên Bình Đổi thay trong nhận thức về hoạt động bảo tàng Sự đổi thay này được thực hành với sự tư vấn của bà Wendy Erd, người có kinh nghiệm làm mướn tác bảo tàng gần 40 năm và ông Peter Kaufmann - những chuyên gia về hoạt động bảo tàng theo phương thức "Câu chuyện và ngôn ngữ của cộng đồng” (Community Voice and Story). Qua 8 năm công tác tại Việt Nam với phần nhiều công việc là ở bảo tồn Dân tộc học, bà Wendy Erd nhận xét: Hoạt động bảo tồn tại Việt Nam bây giờ đang rất thèm khát, mong muốn có những ý tưởng mới cho hoạt động bảo tồn và "Các bạn có văn hóa phong phú, đa dạng và lịch sử cũng thế, tôi nghĩ những người làm mướn tác bảo tàng có những nhịp rất lớn từ những vật liệu phong phú này để vấn khách tham quan đến với bảo tồn. Điều hay nhất của bảo tàng là làm mọi người suy nghĩ, tò mò và đưa mọi người gần gũi với nhau dù khác nhau về quốc tịch, ý kiến sống... Vì thế quan yếu là cần tìm ra những cách thức mới trong trưng bày để bảo tàng làm trọng điểm kết nối tốt hơn”. Theo ông Peter Kaufmann, bảo tồn có hay như thế nào, hiện vật có giá trị ra sao mà không có khách tham quan thì không còn ý nghĩa gì cả. Hồ hết các bảo tồn Việt Nam làm theo cách truyền thống, theo lối mòn, cách trưng bày cũng theo lối mòn. Cái mà cộng đồng quan hoài là sự kết nối không chỉ giữa người với người mà còn giữa người với hiện vật. Bảo tàng như chất xúc tác tạo sự kết nối, tạo sự cảm thông, hiểu biết giữa người với người. Như triển lãm về cộng đồng những người làm nghề ve chai là một ví dụ. Qua triển lãm mọi người có thể hiểu được về công việc, cuộc sống của những con người đó. Do vậy quan yếu là việc làm thế nào để những người trong cộng đồng đem đến bảo tàng những hiện vật vấn khách đến tham quan. Nói cách khác, bảo tàng cần trưng bày những cái gì cộng đồng quan tâm chứ không chỉ là trưng bày những gì bảo tàng có. "Câu chuyện” sức hút từ những điều bình dị, vặt vãnh Tại bảo tồn Tôn Đức Thắng, phòng trưng bày theo phương thức mới có chủ đề "Câu chuyện giáo dục gia đình qua những lá thư” được triển khai thí điểm từ tháng 8-2013 đến tháng 8-2014. Ông Trần Anh Tuấn - Trưởng Phòng Trưng bày và Tuyên truyền của bảo tàng Tôn Đức Thắng giới thiệu: Với 3 từ khóa là giáo dục con cháu về tính tự lập, về lòng thương tình và về bổn phận công dân, từ những lá thư của Bác Tôn đã gửi đến con cháu mà bảo tồn khai triển thành phòng trưng bày với 3 chủ đề ứng. Đến tham quan tại phòng trưng bày, ngoài việc xem nét bút trên những lá thư viết tay của Bác Tôn, khách tham quan còn thể xem và nghe những câu chuyện từ những người trong cuộc kể lại qua màn ảnh máy tính. Đặc biệt góc tương tác "Câu chuyện của bạn” với các tiêu đề "Hãy để câu chuyện của bạn trở nên một phần câu chuyện của chúng tôi” và "cảm tưởng của bạn” đã tạo được sự kết nối, san sẻ giữa khách tham quan với bảo tồn và với cộng đồng. Sau gần 2 tháng thực hành, sự khác biệt và đổi mới của phòng trưng bày "Câu chuyện” đã nhận được những nhận xét hăng hái của khách tham quan cùng những san sớt về cảm xúc của họ đã tạo nên sự nao nức cho những người làm thuê tác bảo tàng. Ông Trần Anh Tuấn cho biết: Từ kết quả này, sắp tới bảo tàng sẽ đổi mới vơ hệ thống trưng bày theo hướng mới. Với cách nhìn nhận mới, chính những người làm mướn tác bảo tàng cũng sẽ thấy tư duy của mình năng động hơn, cởi mở hơn. BẢO HẠNH