Lý thú “Truyền thuyết Pra-ha”

Cộng hòa Séc được xem là một trong những trọng tâm văn hóa lớn của châu Âu, có một nền văn hóa dân gian hết sức phong phú. Riêng thành thị Pra-ha đã có hàng chục tập truyền thuyết và có lần xuất bản với số lượng 50 nghìn bản. 32 truyền thuyết được chọn in trong cuốn sách dày chưa đến 200 trang này chỉ là một phần nhỏ trong kho tàng truyền thuyết về đô thị Pra-ha. Tuy nhiên, những truyền thuyết được hai dịch giả tuyển lựa để giới thiệu với bạn đọc ViệtNam đều là đặc sắc. Người đọc ViệtNam khi đọc trót cuốn sách này sẽ đi từ bất thần này đến bất thần khác. Có nhẽ, bất thần nhất là sự giống nhau giữa truyền thuyết Pra-ha với các câu chuyện cổ tích Việt Nam dù hai nhà nước cách xa địa lý và dị biệt văn hóa. Câu chuyện về “Chiếc nhẫn trong bụng cá” là câu chuyện của một người đàn bà doanh gia giàu lên nhanh chóng khi mua những con gà có vàng trong mề do chúng sống ở trong vùng có mỏ vàng. No ấm nhưng người đàn bà này khôn cùng đá, nghiệp báo đến với bà ta khi một trận cháy đã khiến bà trở thành người ăn xin. Truyền thuyết “Chiếc nhẫn trong bụng cá” tương tự với truyện “Sự tích con thạch sùng” của Việt Nam khi lên án những kẻ làm giàu bất chính và không có lòng thương người. Cuốn sách “Truyền thuyết Pra-ha”. Truyền thuyết Pra-ha là những câu chuyện kể xa xưa về thủ đô cổ kính của Cộng hòa Séc, giúp cho người đọc Việt Nam được quay ngược lại thời kì để tìm hiểu sự tích quảng trường Vác-xláp, cầu đá Pra-ha, chiếc đồng hồ cổ trước tòa nhà thị chính Pra-ha, nhà thờ Do Thái cổ nhất tại Pra-ha và thỉnh thoảng cả... Nghề nấu bia nức tiếng. Đằng sau mỗi công trình đang còn hiện diện tại Pra-ha là câu chuyện xa xưa khôn cùng lý thú, để lại những bài học vẫn còn có giá trị thời sự. Như chuyện “Cây cầu xây bằng trứng, sữa và pho mát” kể về việc xây cây cầu đá Pra-ha dưới thời vua Ka-ren. Chuyện kể rằng, trận lụt năm 1342 đã khiến cây cầu gỗ cổ nhất tại Pra-ha nối liền hai bờ sông Vôn-ta-va đổ sập. Vua Ka-ren liền kêu gọi dân chúng xây dựng cây cầu mới bằng đá để thay thế. Thời bấy giờ chưa có xi măng nên để kết nối các tảng đá với nhau, người dân đã ùn ùn kéo về Pra-ha với hàng tấn trứng, sữa và pho mát để làm chất kết dính. Từ câu chuyện này có thể thấy, ở bất cứ thời đại nào và bất cứ nơi đâu, người dân sẵn sàng hy sinh thảy tài sản và sức lực cho những yêu cầu cần thiết của giang sơn. Những truyền thuyết được ra đời từ đời sống bình dị suốt cả ngàn năm của thành thị Pra-ha và đi kèm với đó là những kinh nghiệm về "đối nhân xử thế" tuyệt trần của người xưa, đó là giá trị của cuốn sách “Truyền thuyết Pra-ha” lý thú, giúp độc giả Việt Nam hiểu hơn về lịch sử và chiều sâu văn hóa của không chỉ đô thị Pra-ha mà còn của con người và giang sơn Cộng hòa Séc.  Bài và ảnh: TRẦN HOÀNG HOÀNG